0

Аз сафхаи Забони Порси

—-
Хаёт Неъмат як намунаи хуби мубориз ва мудофеъ фаханги форси дар Самарканд аст ва рузгори уро агар мурур кунед мефахмед ки чаро хамаи точикон дар Самарканду Бухоро хомушанд ва хатто аз дидор бо устод Хаёт Неъмат пархез мекунанд. Бо дасти холи ва бидуни пуштбон чангидан бо дев кахрамонист ва кахрамонхое хам агар хастанд аммо пуштбонии мардуи оддиро надоранд ва дар гушаи хонаи худ афсурда нишастаанд. Мунтазири боз як Садриддин Айнии дигар ки байни турку точик сулху бародари орад ва пайванди мардумро бо решахои худ наздиктар орад. Имруз дар Самарканду Бухоро рузмарраги улавият дорад ва ососиштагиро пеша кардаанд, ки ин хам хуб аст. Сабури хам гохе хуб аст агар ба марги тадричи хатм нашавад.

Хак дар амал маъно дорад ва хак додани нест балки гирифтанист. То тарсу мулохиза хоким аст андешахо дар пастхонахо пинхон мемонад. Вакте харакате хатто дар шакли зерзаминиаш вучуд надорад аз чи гурухе метавон дифоъ ва пуштбони кард? Садо кардани мардум ба суи хатаре ки мумкин аст барояшон гарон тамом шавад кори осон ва окилона нест. Магар ин ки маворид ба маворид ба так-таки ниёзмандон дасти ёри дароз карду харфи дили онхоро шунид. Бояд аз он мардум пурсид ки ниёз ва дардшон чист. Шояд ниёз ва дардшон оне набошад ки фикр меравад… Печидааст вазъият ва ба ин сарохат ва ин соддаги намешавад дар бораи ин дури ва инзивои мардуми гирафтода харф зад. Кори гурухи дар Узбекистон як харакати сиёси бониста мешавад ва мучозот дорад. Гирдихамойихои хатто дустона тахти назора ва танишхои амике анчом мешаванд ки танхо ба азволпурсиву шому шароб ба поён мерасанд. Ва агар бипурсед ки мушкил чи хаст бе шак хама розиву шокир аз Ватани мехрубон ва нонофарин мекунанд.

Хаёт Неъмати Самарканди худуди се мох дар Душанбе ба сар бурд ва холо дар Хучанд аст ва вакте бармегардад хатман бояд гузориши муфассал дихад ба давлат. Аммо чанд нафар аз дустоне ки сина барои точикони Самарканду Бухоро месузонанад дидани эшон рафтанд ва асои эшонро аз зери кат барояшон дароз карданд? Харфхои дардолудашро шуниданд ва сигорашонро равшан карданд? Ва танхоии эшонро таксим карданд? Бешак дах ё бист нафар. Аммо интизор мерафт ки миллионхо нафар ба истикболи эшон раванду тавачухи худро на ба эшон балки ба мардуме ки намояндаи он аст нишон диханд. Аммо чунин нашуд. Холо ки мехохад сина сипар кунад ва миёни марзхои баста ба дидани эшон равад ва бигуяд мо мехохем аз хукуки шумо дифоъ кунем?

Вакте дар Душанбе будам бо Мехди ду бор дидани эшон рафтам ва дардхои кухнаро барои хазорумин бор шунидам ва нагуфтахое хам буд ки аз нигохашон фахмидам ва нигаронихое ки аз баргаштан доштанд. Дарди бурунмарзихоро дохилмарзихо содда мегиранд ба назарам. Ё ин дард хануз барояшон ошно нест. 
(Порае аз муколима дар сафхаи Забони Порси)

1

یلدا

دانه های انار دلم
  بر شانه هایم
 سنگین است

روایت بی پایان
 این شب یلدایم
همین است

دانه های انار دلم
  بر شانه هایم
 سنگین است

2

کودکان هجرت نیروی چندبرابر دارد

12276_360135634082148_496071710_n.jpg

خواهرزاده زیبای من که تا چهارسالگی مرا مدر صدا می کرد وقتی مادرش در آلمان بود. نامش شریفه است و من اورا به عنوان قوی ترین مهاجر خانواده می دانم. وقتی حتی یک سال نداشت مادرش برای کار به آلمان مهاجرت کرد و این موجود باهوش و دانا و مهربان ماند دست من و مادرم. گاه مرا مادر صدا می کرد گاه مادرم را. ولی می دانست که زنی آن سوی خط تلفان با او با صدای لرزان صحبت می کند حس دیگری دارد.

در چهارسالگی به آلمان آمد و با مادر خود و پدرخواند خود شروع کرد به المانی یاد گرفتن. حالا یکی از بهترین ها در کلاس خودش هست. همه ما با او افتخار می کنیم.

کودکان هجرت قدرت بالای درک و مقایسه دارند و نیم شود آنهارا با یک معیار مشخص بهاگزاری کرد. دنیای آنها پیچیده و عمیق است و همین طور دردهایشان و عشق هایشان.

به امید این که این همه نیروهای شاداب و تازه به سرزمین های خودشان راه یابند و آینده کشورشان را رقم زنند. نه تنها شریفه بلکه همه کودکانی که قبل از این که بتوانند انتخاب کنند برایشان تصمیم های از قبل گرفته شده.

آینده را دوست دارم بدانم. بدانم که ده سال دیگر من، شریفه، وطنم، مردمم و سرزمینم در چه حال باشیم.
کاش بهتر از این باشیم و مهم تر از همه راضی از خود و روزگار خود و کارهای که خواهیم و نخواهیم کرد.

وطن جایی باشد که به سرزمین آرزوهایمان نزدیک و شبیه باشد.

چون ما خود پاره از وطن و سرزمین خود هستیم.

0

درخت اسوریک خانواده ما

darakhte%20assurik.jpg

این برف های گاه گداری که امروز آمد و آب شد بلاخره مرا مجبور کرد که درخت اسوریکم را بیارایم.

مهدی هم کمک کرد و سیب های سفیدش را هم مثل همیشه خودش بر درخت آویخت. این سال با همه بالاو پایین هایش به آخر رسیدنی ست و باید برای سال آینده نامگوی آرزوها و برنامه تازه ریخت.

مسیحی نیستم ولی با این که تا هفتده سالگی در کشوری به نام شوروی به سر بردم و خدارا شکر که در پایان های عمر آن به دنیا آمدم این رسم خانواده ما بود.

مادر و پدر با شش فرزند خود در روزهای آخر ماه نوامبر درخت بزرگی که داشتیم و پدر کلی برایش خرج کرده بود با موسیقی شاد همراه آرایش می دادیم.
بعد مادر از همه ما می خواست که شعر بخوانیم. با نوبت روباعیات مردمی و هر چه شعر بلد بودیم را می خواندیم و هر کی بیشتر شعر می خواند جایزه بیشتری دریافت می کرد.
ولی اگر هر کی حتی پدر یکی از بازیچه های آرایشی را بناخواست می شکست تنبیه می شد. مادر واقعا دوست نداشت که چیزی بشکند ولی پدر می گفت که هر چه بشکند بشکند ولی دل ما نشکند.
اما حال این بازیچه های پلاستیکی هر چه قدر هم بیوفتن نمی شکنن و شاید برای همین است که هیجان کار کم تر است.

مادر به یاد رفته ها و بیماران محل و خانواده دعا می خواند. و من حالا هیچ دعای بلد نیست تا به یاد مادربزرگم به زبان آرم که در این سال مارا ترک کرد.

فرزندان آن سنتی را حفظ می کنند که برایشان خاطره خوب داشته باشد و نه این که واجب باشد.

خانواده برایم آراستن درخت کریسمس است و باز گذاشتن درهای خانه به روی دوستان و خوشدلان.

یاد آن روزگار ناداری ولی دلخوشی های بی پایان کودکی به خیر.

زمستان و به خصوص آراستن درخت کریسمس به من کمک می کند که کودک دلم را به یاد کودکی های خوبم از یاد نبرم و همیشه زنده نگه دارم.

1

سمرقندیه ۱۹

2012-11-10%2008%201.jpg

***

این جامه دان سرگردانی
 با خجالت باز شدن
در برابر هر کنجکاوی کودکانه یک پولیس
در کنار جاده، در کنار مرز

از مسکو تا دوشنبه
از دوشنبه به سایر جهان
رفته است
در جاده های راز سمرقند اما
در سکوت ساییده
این جامه دان سرگردانی
به اندازه چند امارت در بخارا
باخته است
به اندازه صد مدرسه در شهر سمرقد
خالی ست…

(از مجموعه سمرقندیه، شماره ۱۹)

0

سمرقندیه ۱۸

آن سوی خط تلفون،
سمرقند آه می کشد
آن سوی مرزهای بلند،
سمرقند راه می رود
نسیم نفسش تنها
بر گردن سیمخار هاست
وطنم مثل چناری کوهن است
تاب هیچ واژه ندارد
تاب هیچ ناله ندارد
زیر پا می شکند آسان

نه می رود بالا

نه می برد بالا

وطنم پیر شده است

منتظر باران

منتظر آتش

وطنم…


وطنم همه مارا…

بخشیده است


آن سوی مرزهای بلند
سمرقند
چشم به راه کشیده است
وطنم…
 پیر خردمند است
غیبت و سستی مارا

بخشیده است


(از مجموعه سمرقندیه، ۱۸)


۱۱ نوامبر ۲۰۱۲

0

Сарзамини дигар

Хамаи торнамохоро гаштиву хамаи веблогхои дуст доштаатро хонди, хамаи дустони худро дар Фейсбук дидиву аз навиштахояшон лаззат бурдиву норохат шудиву асабони шудиву дар бахсхо назар навиштиву куллигуйи карди, аксхои ошнову ноошнохоеро дидиву шод шудиву андухгин, филмхои кутохе дидиву таронахои шоду ношод гуш доди ва шаб тамом шудаасту хоб нест.

Хоб вакте дуртар аз хоки сарзамини орзухоят хасти камтар аст аслан чояшро ба андешахои беохир додааст.

Хобат намебарад ва ё ба хоб намерави фарке надорад, бедори хама чоро пур мекунад. Аз вокеият вахшат мекуни ки агар вокеан хоб наомад бояд чи кор кард?

Сигоре равшан кард? Филми тулонитаре дид? Аз ютюб листи яксоатаи таронахои хобовар пайдо карду гуш дод? Кадам зад? Шаробе боз карду хурд?

Вале боз хам вакте баъд аз ин хама хоб наояд чи мешавад кард?

Хар бор ки ба Самарканд занд мезанам ва дустеро пайдо мекунам ва дакикахо хохиш мекунам ки бигу вазъият ба кучо расида ва танхо ох мешунави ва сукут ин гуна шабхоро бояд пушти сар кунам.

Шабхое ки ба андозаи торихи сад солаи охир тул мекашад ва субх намешавад. Субх деррас мешавад.

Ва боз хам бедору бефойида интизор мемонам. Интизори чизе ки хануз намедонам номи он чист.

Вале медонам ки вактхое хадар мераванд ки баргашт нопазиранд.

Ва ман офтоби Самаркандро дар осмони Амстердам хеч вакт нахохад дид ва борони ин шахрро ба хоки сарзамини худ наметавонам бурд.

Пас шабхои ман бепоён ва рузхои ман хоболуда хоханд буд то барои худ сарзамини дигаре бисозам.

0

Барзу бар зону дарнамеояд

Муддатхо буд веблог нанавишта будам ва ин ба маънои ин нест ки мавзуъи мухиме дар зехн надоштам. На. Балки аз эхсоси нотавонии худ буд дар баробари ин хама корхои накарда ва нотамом монда ва андешахои беназм хаста будам.

Аммо вакте шунидам ки Барзу Абдураззок, коргардони сохибсабк, андешаманди точик ва дусти самимам дар  тасодуфе дар хатари аз даст додани биноии худ аст, оромишамро аз даст додам.

Хамин ду мохи пеш дар чойхонаи Рохати шахри Душанбе мо хам нишаста будем ки гуфт: Медони Шахзодачон (вай хамаро бо мухаббат чон садо мекунад ва самимияти харфхояш дили хамаи хамсухбатони уро бурдаасту дустдоронаш беандоза зиёданд ва медонем)…

   -Медони Шахзодачон, ин мизро дуст дорам (вай ба аввалин мизи чойхона ру ба хиёбон ишора кард) ва хамеша чанд бор дар руз инчо мешинам ва ба мардуми рахгузар нигох мекунад. Талош мекунам ки ба андешахо ва нигаронихову шодихояшон огох шавам. Дар зехнам худам диологе баркарор мекунам байни он рахгузароне ки хамеша чое бо ачала мераванд. Дилам огохи медихад ки нигаронихои онхо хам шабехи ман аст…

Барзу боз аз орзуи худ гуфт ки агар битавонад як театри кучаки худро дошта бошад ва бидуни ин ки ниёз ба дагдагахои рузмарра ва бинанда дошта бошад, ба кори сирфан хунари бипардозад ва вокеъан руйи як сахнаи кучак барои теъдоди ками равшанфикр ва дилравшанони точик кор кунад.

Аммо холо дар Москов дар датгдасти моли ва нигаронии ин ки оё биноии худро аз даст медихад ё бахше аз онро монда ва ва ва…

Вале медонам ки агар карор буд чизе Барзуро аз пой биандозад, он хам сухтани театри Хучанд метавонист бошад. Он ки натавонист уро аз авчу иштиёки ба кораш дур кунад ва ё битарсонад, пас ин тасодуф хам наметавонад уро ноумед кунад.

Медонам ки он дили пурорзу ва пурнур хеч вакт ба ин гуна руйдодхо сард нахохад шуд. Аммо бояд умед дошт, ки бо дидаи бинои худ битавонад андешахои равшани худро руйи сахна орад.

Ба ин меандешам ки хатто агар Барзу биноии худро аз даст дихад боз хам бинотар аз хамаи мо хохад буд. Вай моро, чомеъаи моро, пусту устухони моро ин кадар амик мешиносад ки шаке нест гохе бо чашми баста намоишхои худро руи сахна оварда бошад. У ки хар руз дар холи рушд ва иртикои хунари точик буд дар баробари тамошобини нимахоби точик хамеша пешгом ва хамеша чандин кадам пештар хохад монд.

Дар холи тадвини видиохои он тобистони гарм хастам ки аз Барзу дорам ва аз сухбатхояш боз хам мутавачех мешавам ки вай бо замони заминии мо коре надорад, вай аз тойифаи афродест ки бо соат ва замони торихи меандешад ва як гоми у чандин соли мост ва як соли у як торихи тулонии аз даст рафта ва хоболудаи мост.

Кош ин марде ки дар торихсозии точикон хатман сахми меандоза амике дорад саломат ва бо чашмони бинотар аз кабл ба сарзамини ишку ошики худ баргардад. Ба сахнаи хамешагии худ Точикистон нури бисёр овардааст ин чавонмарди Хуросони ва аз ёрони худосту медонем.

2

Ин рузхои беранг

Аз парешонии ин хама Фейсбукихо ва аз ибтидойи будани суолхо дар сафхаи Забони Порси дилам гирифтааст. Мо чи кадархо дур аз орзухои худ хастем хатто тасаввур карданаш хам сахт аст.

Дилам мехохад ба ин танбалии насли чавон ва ё шояд дурусттараш ба ин сардаргумии озодичуён месузад. Вокеан падарон ва модарони мо ба гайр аз хурдану пушондани мо дигар ба хеч чизе нарасидаанд то ин рох осонтар ва ё наздик шавад.

Мо бояд бисёр кор кунем мисли Мавзуна танхо ва дар сахти кор кунем то вакте муваффак шудем хамроху тарафдор зиёд пайдо мешавад. Аммо набояд афсурда ва ё дилшикаста аз харфхои ракибон шавем. Харфи дилсардкунанда барои шикастани камари мост вале мо бояд камарро махкаму остинро хамаруза барзада нигах дорем.

Мо бояд оянлаамонро бисозем ояндаи махсуси мо ва зебандаи мо. Хануз мо точикон оне нестем ки лофашро механем ва ё дар тули ин хама карну сол худро як сару гардан аз дигарон бартар медонистем хама аз хоми ва тангбини ва кудаконагии мо буд. Мо бояд фарханги бузургворонаи худро бисозем ва ё дубора ва ёд орем ки мо хам рузе бузургворона андеша мекардем. Аммо чаро инруз ин хама пароканда ва парешонем чойи фикр ва андеша дорад.

Ба сари мо зиёд задаанд аз Бозор Собир то дигар бузургоне ки ангор дигар аз бузург будан хастаанд ва беморанд. Дунболи беморон нарафтан худ бузургворист.

Дунболи афроди покизасиришт ва некандеш рафта сарфачуйи дар вакт танги мост.

Дунболи дину мазхаб хам набояд чахордасту по рафт. Дин зеби сирати мост ва чаро бояд ба рухи миллат бикашем ки мо намозу руза баладем, мо китоби осмони мехонем. Чаро боре нагуем ки мо дониши имрузи мехохем ва давлат бихохем ки шароити имрузи мухайё кунад ва мардумро аз кухнапарасти начот дихад. Вакте давлат факиру бечорааст миллат низ сарбанд нахохад шуд. Миллат низ парканда хоханд монд.

Чи дасташ ва Фейсбук бирасад ва нарасад зехнияташ хамон карни хафтумист.

Дилам аз парешонии худам гирфтааст. Аз нотавони дар ёри, дар кумак, дар дастгири…

Дилам сахт гирифтааст.

Аммо ноумед нестам. Мо рузе чон мегирем ва омухтанро хам ёд мегирем ва чи омухтанро хам ва аз ки омухтанро хам ва он вакт миллат мешавем ва давлати мо хам кодиру намояндаи мо хохад буд.

1

سفر نوشته ها ۱

آفتاب دوشنبه
 روی کف دستان سرخ شد

ماه خاروغ بر شانه هایم
نشست

و خاراسنگ های پامیر
بوی سمرقند می داد

در تابستان بدخشان
تنها رود پنج
درخشان بود

من نه مهمان بودم
نه مسافر

ژولای سال۲۰۱۲

صفحه ها ... 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14