1. در کودکی همیشه از دستشویی مادربزرگ می ترسیدم. بعد تر از این خاب های می دیدم که وقتی به مادرم تعریف می کردم از ترس لبش تبخال می زد و مرا دو دفعه هم بدون این که به من بگوید نزد روان پزشک بورده بود.
خاب می دیدم که از تمام بدنم مار های سیاه و سفید روسته اند و فکر می کردم از جایم بجونبم مرا می خورند و تا صبح بیدار و بیحرکت می ماند تا نور به دادم برسد. و از این بود که همیشه پشت درخت یا گوشه بام مادربزرگ دست شويی من بود.
2. اما دیرتر از پشت درخت به عنوان جای خوب و پناهی استفاده میکردم برای بوس و کنار با دوست پسران دوران مدرسه.
یک دفعه وقت بوس و کنار با وهاب دوست پسر دوران نورسی که همکلاسی برادرم بود و هر دو تمام تلاش می کردیم که برادرم از این رابطه ما بوی نبرد. یک روز بهاری پشت درختی بوس و کنار می کردیم که پولیس محل مارا گریفت و تهدید کرد که به پدرم خواهد گفت. من بیشتر از همه نگران دوستی برادرم با وهاب بودم تا پدرم. پدرم از خدا می خواست که من با وهاب ازدواج کنم و یکی از پنج دختر از سرش کم شود.
خلاصه، من و وهاب اولین رشوه عمرمان را به این پولیس دادیم. فکر کنم وهاب چندین بار دیگر هم به این پولیس پول و به قول تاجیکان پاره داد، تا دوستی اشرا با برادرم حفظ کند. و کرد.
3. دوران دانشجوی دو دوست پسر همزمان داشتم و داشتم فکر می کردم که کدام بهتر است برای رابطه درازمدت که هر دو از دیگری آگاه شدند و من مجبور شدم که هر دورا ترک کنم. یکی ایتالیايی بود و دیگری ایرانی.
4. ماجرای نجات پیدا کردنم از بکارت هم از این ناگفتنی هاست. خواهر از من دو سال خورد ازدواج کرده بود و نه ماهه حامیله بود. و هی به من طعنه می زد که هیچ چیزی از زندگی نمیدانم و چرا به او پند و نصیحت می کنم.
همین زمان جنگ و دعوا ها با دو دوست پسر ام هم بود. و من با کمال راحتی در یکی از شب نشینی ها زشت ترین جوانمردی را انتخاب کردم و به اتاق خود آوردم و بلا به پس بکارت!
همه می گفتند چرا اون با این قیافه، وای از چی چیز این خوشت آمد. و من با کمال پررويی گفتم از صدایش و واقیعن از صدایش خوشم آمده بود و این که سر شام چند تیکه از شعر فروغ خوانده بود. 24 سالم بود انصافن وقتش بود، نه؟ اما دیگر این جسارتم را از دست داده ام و هیچ نمی توانم تصمیم بگیرم که فرزنددار شوم. و ترک سیگار هم که خیلی سخت است.
5. همیشه عاشیق استادانم بودم. آخرینش هم همین مهدی است.
به دانستن هیچ ناگفته ها و ناگفتنی های از دوستان تلاش نمی کنم چون تا حال هیچ صریح زبانی در بین دوستان ایرانی خود ندیده ام. و هر چی که تا حال از وبلاگنویسان عزیز خواندم رودرواسی خالی بود و یا چیز هايی را می گفتند کی چیزی گفته باشند. شاید عاقیبت اشکاربیانی در بین ایرانیان مجازات سنگینتری دارد تابر ما تاجیکان.
اما از این دوستان می خواهم بدانم:
ماه منير، داريوش تاجيک، معصومه، ندا و سوپر استار
ما تاجیکان شب یلدارا کمی فراموش کرده یم، یا درست ترش آنرا با شب سال نو آمیخته یم. نمی دانم که این هم از سیستم سیاست روس باشد یا تنبلی مردم. اما مهم این است که دیگر هیچ کسی از نسل جوان این روز را به عنوان عيد نمی شناسد. مادر بزرگ که درگزشت ما نیز هم شب یلدارا از دست دادیم و هم قصه هایش را. یاد صندلی (يا همان کرسی به قول ايرانی ها) مادر بزرگ به خیر، که زیرش قوری آتش می گزاشت و ما کودکان پای هاپاهامان را زیر آن دراز می کردیم و به دیوار تکیه میدادیم و مادر بزرگ شروع می کرد: یکی بود یکی نیود، زیر گنبد گبود پیرزنی بود... و ما می دانستیم که آن پیرزن خود او بود. یا شاید حالا فهمیده ام که او بود با او خود شبیه قهرمان های قصه هایش شده بود. بگزریم، مهم این که ما کودکان کاملا فراموش می کردیم که بیرون برف و سرما با هم می جنگند. حالا که زمستان بی برف می آید و بهار بی باران، مردم آسیا میانه بسیاری از رسم های سنت قدیمی خود را از دست داده اند. شب یلدا نیز یکی از آن هاست. از حامد سپاس گزارم که این حس غریب را در من بیدار گرد. من که حدود سه ماه است برنامه های شب یلدای رادیو را صدابرداری می کنم این احساس شب یلدارا تازه امروز با این عکس پیدا کردم.
شب یلدا فرخونده باد. و جای همه دوستان خالیست این جا دور درخت کاج سال نو ما.
Бибахш ки зудтар ба ту нанавиштаам, аммо росташ ин ки аз ту кам медонам ва ин нома навиштанро барои кас душвор мекунад. Ки чи бигуям. Ман ки ин чо дар дури ба дустон бисёр менависам, аммо аз он тараф номаи зиёде ба мо намерасад. Хушнуд мешавам агар дартамос бимони.
Ин рузхо дар фикри як барномаи родиойи аз чашни соли нав дар байни мо точикон хастам. Агар битавони маробо чанд тан аз чавонони хушсухбати точик ошно сози ва шумораи телефоне аз онхо бароям бифиристи, хадяи соли навии беназире хохад буд. Агар вакту фурсаташро дошти бисёр мамнун хохам шуд.
Бо эхтиром,
Шахзода
Самарканд, эй сайкали руйи пурожанг!
Дар инхисори маъбади оби
Дар интихойи фурсати зебо
Нишастаам,
Пироханам оби
Ва осмонам оби
Ва чашмонам сабзи сабз ру ба мазраайи хушку холи
Самарканди бехоби мешукуфад лобалои минбари оби.
Дар инхисори маъбади оби
Ва бодхои бепоён
Нишастаам
Буйи биёбон аз наздик меояд
Ва сангхои тахкири дониш мезанад бар дар
Ва ин хама хоричи
Забони дусти кадом аст ин рузхо эй дуст!
Забони ишк,
Забони сухбати сахаргохи
Забони шабхои бехоби.
Намедони?
Дар инхисори минбари ларзон
Дар интихои шуълаи шоди нишастаам,
Манам охирин насли самарчуёни Салчуки
برای خواندن متن فارسی این مطلب لطفن صفحه را کامل باز کنید
سمرقند ای صیقل روی پراژنگ
در انحصار معبد آبی
در انتهای فرصت زیبا
نشسته ام
پیراهنم آبی
و آسمانم آبی
و چشمانم سبز سبز رو به مزرعه خوشک و خالی
سمرقند بیخوابی
می شکوفد لابلای منبر آبی
در انحصار معبد آبی
و باد های بی پایان
نشسته ام
بوی بیابان از نزدیک می آید
و سنگ های تحقیر
می زند بر در
و این همه خارجی
زبان دوستی کدام است این روز های ای دوست
زبان عشق
زبان صحبت سحر گاهی
زبان شبهای بیخابی
نمی دانی؟
در انحصار منبر لرزان
در انتهای شعله شادی
نشسته ام
من
آخرین نسل ثمرجویان سلجوقی.
/شهزاده سمرقندی/
در این پنج ماه گذشته موسيقی ملل با ساختار های متعدد اجرا و تهيه می شود. اجرای زنده، ضبط شده، با حضور گروه های تازه وارد به دنیای موسیقی، مصاحبه های تلفنی و گفت وگو با هنرمندان تاجیک، روس، قزاق، اوزبک و اروپايی. اما امروز باز یک تازه گی دیگر بر این برنامه اضافه شد. قسمت اول برنامه موسیقی ملل بعد از این به اخبار مختلف از دنیای موسیقی می پردازد و در قسمت دیگر به معرفی خواننده يا آلبوم هفته. اين هفته آوازخوان معروف هلندی مارکو بورساتو/Marco Borsato
برنامه موسیقی ملل از رادیو زمانه در این جا قابل شنیدن است.
از این فرصت استفاده می برم و به یک برنامه دیگر موسیق ملل هم لینک می دهم که خیلی ها دوست داشتند. موسیقی آسیای میانه اجرای ترانه های ایرانی توسط هنرمندان ازبک
ممنوع شدن خط فارسی در دوره محدودیت و حکومت کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی، مردم آسیای میانه را که عاشق فرهنگ و ادبیات ایران زمین بودند، مشتاقتر ساخت. همین امر، باعث شد که در این دوره، بسیاری از غزلیات و ترانه های فارسی به زبانهای مختلف در آسیای میانه ترجمه و یا اجرا شوند.
یکی از دوستانم این عکس را برایم فرستاده. نتوانستم مثل دیگر عکس های دیگری که برایم می فریستد فراموش اش کنم و یا نادیده بگیرم. احساس دلگیرکننده ای به من دست داده بین این همه فایل های صدا و خطوط بالا و پایان این آهنگ ها ی زیبا که قرار است امروز از رادیو پخش بشود و این آسمان بارانی آمستردام به این عکس خیره شودم.
یکی از دوستان دیگر نیز امروز برایم عکس خانه وادگی خود را فریستاده که مرا در فکر انداخت: در ذهن من آن نج دختر بلاند و کچلو بود که برایشان درس زبان تاجیکی می دادم و قلم در دستان کوچک شان می لغزید و نوک زبان شان را گاز می گریفتند و دو باره می پرسیدند که کلمه ای را چه طوری بنویسند. حالا دختر خانوم های شوده اند که در فکر دانشگاه رفتن اند.
و شرلات شعر می گوید. شرلات با آن چشمان آبی آبیش هنوز برایم با همان چهره دوست داشتنیش باقی مانده است.
Shahida Tulaganova (now a British citizen) is a brave journalist from Uzbekistan, who has managed to get 20 fake passports from 20 Europian countries and has made to get into Britain using two of them.
Shahida is a freelance journalist. She's been working for BBC for 10 years. This film was made for BBC 1. In an interview for Radio Zamaneh I asked her well ... many questions and that what is her next film going to be about. She said: -" I am thinking of something funny!"
"How to plan a revolution" is Shahida''s first film documentary about Azerbaijan unrest in 2005.
Чи гуна хабарнигори Би Би Си тавонист 20 поспорти чаъли бихарад.
Барои матни точики сафхаро комил боз кунед.
Чи гуна хабарнигори Би Би Си тавонист 20 поспорти чаъли бихарад.
Рузи душанбе 4 десомбр шабакии хабарии Би Би Си як филми мустанаде пахш кард, ки мавзуи он чи гунагии чаъли поспорт дар Урупо буд.
Ин филм бо идда ва ичрои Шахида Тулагонава сохта шуда ки аз хабарнигорони собики Би Би Си аст ва акнун ба сурати мустакил кор мекунад.
Ин филм, ки «Поспортхои чаълии ман» ном дорад, вуруди мухочирони гайриконуни ба кишвархои урупои ва ба хусус Бритониё ва роххои мутаадиди онро барраси кардааст. Шахида дар ин филм муваффак шудааст, 20 поспорти чаъли аз 20 кишвари Урупойи бихарад ва бо истифода аз ду тои он вориди Бритониё шавад.
Шахида Тулаганова дар Тошканд таваллуд ёфта ва бузург шудааст ва баъд аз солхои тулонии кор бо Би Би Си ва зиндагони дар Ландан шахрванидии Инглисро ба даст овардааст.
Бо Шахида сухбати телефоние доштам, ки фишурдаи онро мешунавед.
Аз шахида мепурсам ки иддайи аввалияи ин филм аз ки будааст?
Вай мегуяд, ки идда аз ман буд, аммо ман мехостам ин филмро дар Ландан бисозам, чун хамаи тахкикоти ман дар дохили Ландан анчом мешуд, ва ман бо чанд нафар ошно будам, ки бо поспорти чаъли дар Ландан ба сар мебурданд ва хамчунин касонеро мешинохтам, ки метавонистанд маро ба ин навъ касоне ошно кунанд, ки метавонанд поспорти чаъли дуруст мекунанд.
Аммо Би Би Си тувсиа кард ки ин тарх дар кишвархои урупои анчом шавад.
Дар кишвархои Урупоии мисли кишвархои Урупои Шарки, Албани ва Юнон бо душвории зиёд муваффак шудам, ки ин корро анчом дихам. На ба хотири ин ки ин кори номумкин буд, балки пайдо кардани чунин касоне ва эътимоди онхоро ба даст овардан ки битавонанд бо ту хамкори кунанд сахт ва вактгир буд. Ва тул мекашид то ман ошнойи бо касе аз дохили ин гурух пайдо кунам ва ба кор, яъне такозои поспорти чаъли бирасам.
Дар хамаи ин кишвархо як нафареро доштам ки ба ман аз чихати иттилоъ кумак мекарданд, барои мисол дар Юнон чанд тан чавонони иронии курд ба ман кумак мекаранд Ва дар баъзе аз кишвархо хабарнигорони махалли бо ман хамкори мекарданд, ки бо махал ошно буданд.
Аммо дар кул кори сахте набуд.
Аз Шахида мепурсам, ки хамкори бо ин гуна касони табахкор ва карор гузоштан бо онхо дар кишвархои бегона барояш нигаронкунанда ва тарснок набудааст? Ва баъд аз пахши филм оё омодаи тахдидхое аз чониби ин нафароте хаст, ки дар филм зохир шуданд, ки бо дурбини махфи аз чониби худи у филмбардори шудаанд?
Шахда мегуд: - Бале нигарони дорам, ва тайи ин чанд рузе ки филм пахш шуд, дар хиёбон бо айнаки дуди зохир мешавам, ки албатта кумаки зиёде намекунад.
Хамчунин дар фикри сафар хастам, ки аз ин шахр биравам, барои муддате.
Шахида хамчунин мегуяд, ки ин филм аз чониби кишвархои Иттоходияи Урупо чидди гирифта шудааст, ва харчанд Вазорати кишвари Биритониё чавоби хоссе ба суолхои дар филм матрахшуда надодааст, аммо Шахида Тулаганова мутмаъин аст, ки тачдиди назархое дар кавонини бозрасии поспортхо дар марзхои ин кишвар ва кишвархои дигари Урупои сурат хохад гирифт.
Аз у пурсидам иттилоотеро ки тайи тахкик ва филмбардори дар бораи гурруххои чаъли повпорт пайдо кардааст, ба пулис хохад дод, ё пулис чунин такозое аз у кардааст,
Вай мегуяд: Кори ман рузноманигист. Ва ин бар ухдаи пулис аст ки он афродро таъкиб ва пайдо кунад, Вале ман наметавонам, манобеи кори ва сарнаххоеро ки доштаам ба пулис бидихам. Чун ин бар халофи ахлоки рузноманигорист.
Аз Шахида мепурсам, ки филми баъди у дар чи мавзуе хохад буд?
Вай мегуяд, ки ин дафъа суроги мавзухои тафрихи ва сабуктар хохад рафт.
Шахида Тулаганова хамчунин филми мустанади «Чи гуна мешавад як инкилобро барномарези кард»-ро низ сохтааст, ки ба нооромии чумхурии Озарбайчон мепардозад ва барандаи чоиза низ шудааст.
Барои шунидани файли савтии ин гузориш ин чоро боз кунед:
Радио замона гузориши вижа.
Шахзода Назарова
Радио Замона
Shakhzoda Nazarova
Radio Zamaneh
(Барои шунидани ин гузориш ин чоро боз кунед: Радио Замона, гузориши вижа)